بیمه تأمین اجتماعی چه قدر کارا؟

مهدی سیاح- بیمه ها نهادهایی هستند که سال‌ها به عنوان ستون فقرات نظام سلامت در کشور مطرحند، اما برخی از آن ها امروز برای بسیاری از مردم تنها نامی آشنا و غیرکاربردی ‌شده است. کاهش سطح خدمات و عدم پذیرش بیمه تأمین اجتماعی در بسیاری از مطب‌های پزشکان و حذف تدریجی داروها از فهرست تحت پوشش، نه ‌تنها اعتماد عمومی را متزلزل کرده، بلکه زندگی روزمره‌ جمعیت بزرگی از بیمه شدگان را نیز تحت تأثیر قرار داده است. کاهش کارایی بیمه تأمین اجتماعی، پیامد سنگینی به خصوص در زندگی ساکنان استان های کم برخوردار خواهد داشت.

شواهدی هست که برخی پزشکان عمومی و متخصص دیگر این بیمه را نمی‌پذیرند در حالی که جمعیت زیادی از استان ها تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی هستند. دغدغه بسیاری از بیماران در هنگام بیماری، قبل از درمان هزینه‌هایی است که بیمه قبول نمی کند، از آن جمله برخی پزشکان عمومی حتی ویزیت را به نرخ آزاد دریافت می کنند چه رسد به ویزیت های تخصصی!

پرداخت هزینه خدماتی هم چون سونوگرافی و اقلام مختلف دارویی نیز در مراکزی، آزاد محاسبه می شود و از پذیرفتن بیمه تأمین اجتماعی خبری نیست. همچنین داروهای پرمصرفی یا از فهرست تحت پوشش بیمه حذف شده‌است یا با فرانشیز بالا عرضه می‌شوند! برای بیماران مزمن، این وضعیت به معنای تحمیل هزینه‌های ماهانه‌ سرسام‌آور است. آن گونه که از سوی بعضی پزشکان اعلام شده است تعرفه‌ای که بیمه پرداخت می‌کند خیلی پایین‌تر از هزینه‌های واقعی است و تا زمانی که تعرفه واقعی نشود و پرداخت‌های بیمه با تأخیر چند ماهه انجام شود به عنوان پزشک متخصص بیمه را قبول نمی کنند. در این میان، در استان‌هایی که درآمد سرانه پایین‌تر از میانگین کشوری است بیمه باید نقش حمایتی پر رنگ‌تری ایفا کند و کاهش سهم بیمه ها در حوزه سلامت به کاهش دسترسی به درمان منجر و به بحرانی خاموش بدل خواهد شد زیرا کاهش کارایی بیمه، تبعات مستقیمی بر سلامت عمومی مردم دارد.

مراجعات برای درمان‌های خودسرانه یا سنتی را می توان ناشی از ترس هزینه های بالای درمان دانست که تاخیر مراجعه بیماران در مراحل پیشرفته، درمان را به تعویق می اندازند. در این خصوص، افزایش واقعی تعرفه‌ها و پرداخت منظم به پزشکان توسط بیمه، بازنگری در فهرست داروهای تحت پوشش و اولویت‌دهی به بیماری‌های مزمن، تقویت مراکز درمانی دولتی با امکانات و پزشکان متخصص، نظارت دقیق‌تر بر عملکرد بیمه‌ها و الزام پزشکان طرف قرارداد به رعایت تعرفه ها از جمله راهکارهای حل این موضوع است.